Waar schrijf je over? Hoe weet je dat dan allemaal?
Dat soort vragen krijg ik soms wanneer ik aan iemand vertel dat ik schrijf over mijn familiegeschiedenis en historische feiten. Tja, antwoord ik dan meestal, het is vooral een kwestie van geduld hebben. Het gaat echt niet zo snel, hoor! Ik zoek in online archieven. Ik lees in historische kranten en boeken enzo. Soms vind je helemaal niks, soms vind je opeens een paar dingen tegelijk. Ik ben ook een keer naar Den Haag geweest, in het Nationaal Archief.
Maar soms loopt het anders.
Hoe? Dit kun je lezen in het hoofdstuk ‘Klaar’ uit Deel I van mijn boek ‘DNA liegt nooit’.
Klaar
Juni 2024, mijn boek is af. Het is een verhaal geworden over houten schepen uit Zeeland.
Een verhaal over hoe artikelen uit het scheepsruim verruilden van eigenaar. Over de Goudkust in West-Afrika en over het woord kroesvee. Dit alles heeft diepe indruk op mij gemaakt. Ik heb erover gelezen met volle interesse, maar ook vol verbazing, ongeloof, walging en soms ook verdriet. Ik schreef de namen van mijn voorouders op. Nadat mijn boek in juni 2024 naar mijn idee af was, gebeurde er ‘s nachts iets.
‘Jij denkt dat je boek helemaal af is, maar je schrijft niet over óns. Hoe het vóélde voor ons.’
De volgende ochtend dacht ik dat ik dit had gedroomd en ik dacht er niet lang over na. Met lichte tegenzin zette ik mijn computer aan. Het kostte moeite om de laatste dingen van mijn boek af te ronden. De inhoudsopgave. De bronvermelding. ‘s Nachts gebeurde er weer iets. Ik hoorde geen stem, toch kreeg ik iets door, duidelijker dan wanneer iemand mij wakker had gemaakt en het hardop in mijn oor had geschreeuwd.
‘Je hebt niks opgeschreven over wat voor een afschuwelijke dingen wij op de plantage Potribo moesten doorstaan. Er zijn families uit elkaar gerukt. Levens verwoest. Dit verhaal is niet af.’
‘Winti,’ hoorde ik. En daarna: ‘We mogen niet eens denken wat we zelf willen.’ Ik had geen idee wat Winti voor iets was. De nacht erna gebeurde het opnieuw. ‘Wij zijn ménsen. Onze hele cultuur is weggevaagd na die onvrijwillige reis op een schip.’
Zonder woorden antwoordde ik: ‘Maar ik heb álles uitgezocht. Ik zou het best willen, maar ik weet écht niets meer over mijn voorouders en de suikerplantage Potribo te vertellen dan wat er nu staat.’
De volgende dag vond ik achter mijn laptop ineens zonder veel moeite nieuwe informatie. Ik kan met de hand op mijn hart zeggen dat ik geen idee heb hoe het kan dat ik opeens op deze gegevens stuitte. Op dezelfde websites waar ik dit vond, had ik al zo lang naar elk minuscuul beetje informatie over de plantage Potribo gezocht. Na het vinden van deze extra informatie, heb ik mijn verhaal herschreven. Het is door deze ‘nachtelijke avonturen’ niet alleen een verhaal geworden over schepen uit Zeeland, of over hoe artikelen uit het scheepsruim verruilden van eigenaar. Het is eind november 2024 wanneer ik opnieuw een punt zet achter het allerlaatste woord.
Mijn boek ONWETTIG – DNA liegt nooit is nu écht klaar!
Sabi yu rutu.
Ken je wortels